En God zei: “Het water moet wemelen van dieren en boven het land moeten de vogels vliegen langs het hemelgewelf.” Toen schiep God de grote zeemonsters en al de krioelende dieren, waar het water van wemelt, soort na soort, en al de gevleugelde dieren, soort na soort. En God zag dat het goed was. God zegende ze en Hij sprak: “Wees vruchtbaar en word talrijk [ ].” Het werd avond en het werd ochtend; dat was de vijfde dag.
(Gen. 1, 20-23)

REFLECTIE

Nadat het hemelgewelf is voorzien van lichten krijgen op de vijfde scheppingsdag de zee en het luchtruim bewoners. God schept soort na soort die krioelen en het water wemelt. Krioelen, wemelen, soort na soort, het zijn woorden die een ongekende biodiversiteit schetsen. Elke soort krijgt een plek
in het web van leven. Geen enkel schepsel kan bestaan op zich zelf maar alleen in relatie tot elkaar. Ze zijn afhankelijk van elkaar.

God zegent alle dieren waar het water van wemelt en al de gevleugelde dieren, dus ook de insecten, opdat ze vruchtbaar en talrijk zouden worden. Hiermee laat God zien dat ieder dier, hoe klein ook, door Hem gewild is en gekoesterd wordt. Of met andere woorden, ieder schepsel heeft zijn eigen waarde, alleen al omdat het bestaat. Alle schepselen loven God, met hun geuren en kleuren, hun gezoem en gezang. Wij mogen de aarde gebruiken om in onze behoeften te voorzien, maar zijn geroepen om hierin de eigenwaarde van andere levende wezens te respecteren.

Daarin schieten we helaas erbarmelijk te kort. We walsen over de natuur heen. We vervuilen water en lucht met plastic, olie, bestrijdingsmiddelen, (kunst) mest, stikstof, broeikasgassen…. We vissen de oceanen leeg en hakken de bossen om. Wetlands verdrogen of raken vervuild. Veel biodiversiteit gaat
verloren. Daarmee brengen we ook ons eigen voortbestaan in gevaar. Laten we ervoor zorgen dat het koor, dat Gods lof zingt, veelstemmig te horen blijft.

ESTHER HOOGENDIJK

www.estherhoogendijk.nl

Een samenwerking met de vogels…..?

Dit kunstwerk kan enkel gemaakt worden door goed samen te werken met de vogels.

“Vogels vinden steeds minder geschikte voedselplekken in de door ons vormgegeven omgeving. Braakliggende terreinen met zadenrijke planten en insecten maken steeds vaker plaats voor beton en asfalt. Struiken en bomen die natuurlijke schuil- en nestgelegenheid bieden, komen ook niet veel voor.
Vogelvriendelijk ingerichte tuinen en omgevingen kunnen dat verlies compenseren en bieden vogels een goed thuis. Een variatie aan gras, bloeiende planten, struiken of bomen helpt veel vogels zodat ze op eigen kracht kunnen leven.

De sculpturen bestaan uit zaden en kalk, beide vriendelijk voor dieren en natuur. De materialen zijn bestand tegen regen, maar zacht genoeg voor de vogels om de zaden er uit te kunnen pikken.

De sculpturen zijn kleurrijk en opgebouwd uit verschillende lagen met verschillende kleuren. Doordat de vogels steeds weer zaden eten, worden de verschillende lagen van de sculptuur zichtbaar. De dieren laten zien wat er verscholen gaat onder de verschillende lagen, ze helpen ons, ze tonen ons de dieper liggende lagen, gedachtes en behoeftes. Helpen de vogels het kunstwerk te maken, of maken de vogels het kunstwerk?”

door Joris Brussel, Stadsdichter en Columnist

VERGANKELIJKHEID

Een mooi, maar ook beangstigend woord. Alles wat groeit en bloeit, zal ook weer vergaan en terugkeren naar de natuur zelf. Niet alleen de flora en fauna, maar wij ook. En misschien ligt daar de kern van mijn weerbarstige verhouding met geloof. Ik geloof van huis uit niet in een god of hoger bestaan waardoor wij geschapen zijn en op deze aarde zijn beland. Maar de manier waarop we als mensen nietig en tijdig zijn; dat heeft haast toch wel iets bovennatuurlijks? Of tenminste bovenal iets natuurlijks.

Net als het feit dat er een leven voor en na ons was. Met een groter geheel en een groter plan. Daar moet een mechanisme of een oppermacht of natuurkracht achter zitten. Toch? Hoe kan Moeder Natuur zo geniaal zijn dat ze niet alleen leven schept maar ook weer neemt? Een cyclus. Net zoals er bij deze sculpturen sprake is van een cyclus. Ze verkleuren, veranderen en worden afgeknaagd of
opgegeten. En door het weer blootgesteld aan erosie. Zoals dichter Lucebert ondanks zijn omstredenheid heel terecht formuleerde: “Alles van waarde is weerloos”. En dat is naast een mooie alliteratie ook waar. Maar volgens mij is er een dunne lijn tussen weerloos en weerbaar.

Deze sculpturen van kalksteen kunnen tegen een stootje. Maar doordat vogels de zaden er uit peuzelen, brokkelen ze langzaam af. Een stoer stuk steen dat het verliest van een hapje uit de kern door een mus, een ekster of een kauw. Misschien is dat wel waarom dit kunstwerk me aanspreekt maar tegelijkertijd ook onrustig maakt.

Ikzelf wil net zo robuust en sterk zijn als het kalksteen. Voor mezelf en mijn omgeving. Maar diep van binnen weet ik dat ook ik – en met mij iedereen – onderhevig is aan erosie. Vogels pikken dan wel niet aan ons. Maar uiteindelijk zijn we allemaal minstens net zo weerloos als we weerbaar zijn. En dat is eng. Misschien dat we het daarom liever over het weer hebben dan over deze constatering. Die Esther Hoogendijk op subtiele wijze krachtig symboliseert met dit werk.