Een stukje geschiedenis 2

Een maand geleden hebben we kennisgemaakt met Gerrit van den Bosch, de Alkmaarse apostel van Maria. We hebben hem gevolgd van zijn eerste bezoek aan het vergeten Heiligdom tot aan de opgraving van de put. Dit keer zullen we het hebben over de heropbouw van de Genadekapel, wiens wijding we vieren op 9 juli.

Maar eerst moet er nog een belangrijke mijlpaal genoemd worden: op 16 juli 1905 vond de eerste officiële bedevaart weer plaats! Vanuit Haarlem begon men met een nachtelijke pelgrimstocht te voet, waar zich bij aankomst vele Alkmaarders en Heilooërs bij aansloten. Erepelgrim was de 95-jarige Kees Enke uit Heiloo, die in zijn jeugd de laatste bedevaarten van de vorige eeuw nog had meegemaakt. Zo stond hij symbool voor de continuïteit van het Heiligdom.

In de jaren daarna namen de bedevaarten steeds meer toe. Het Mariabeeld dat in 1908 gemaakt was, kreeg in 1909 een plaats in de provisorische Genadekapel. Deze was slim gebouwd op zware fundamenten, maar goedkoop en eenvoudig in de opbouw, om later te kunnen worden vervangen door de definitieve Genadekapel. In alle uithoeken van het land werd geld geworven voor dit bijzondere project: de heropbouw van het grootste Mariaheiligdom van Nederland. Toch was het niet gemakkelijk de begroting rond te krijgen. Uiteindelijk besloot men minder kerkbanken te bouwen: dat scheelde in de kosten en zo pasten er ook (stand) meer mensen in. Door bemiddeling van Van den Bosch werd het tabernakel geschonken door de maker, de firma Lips uit Dordrecht. Van den Bosch zelf reisde naar Lourdes af om daar een steen uit de grot te vragen, die hij inderdaad kreeg. De steen heeft een plaats gekregen in de sokkel van het Mariabeeld.

In 1910, het eerste volledige jaar waarin systematisch geteld was, kwamen er bijna 8000 pelgrims in georganiseerd verband uit Amsterdam, Haarlem, Den Haag en de dorpen in de omgeving. Sommige bedevaartsgroepen werden zo groot, dat de provisorische Genadekapel niet voldoende was. In 1912 werd geëxperimenteerd met een grote tent, die steeds instortte of wegwaaide, waardoor werd besloten dat er in 1913 een grote noodkerk moest komen. Die is er inderdaad gekomen: de huidige Bedevaartkapel, die in de loop der tijd wel wat metamorfoses heeft ondergaan maar al 113 jaar provisorisch dienst doet.

De provisorische Genadekapel heeft wel mogen wijken voor de definitieve, in 1930. Daarbij is het interieur hetzelfde gebleven, alleen de buitenmuren zijn steviger en dikker geworden. De prachtige schilderingen van Bijvoet hebben langzaamaan de muren bedekt, in de mate dat er donaties binnenkwamen om deze uit te laten voeren. Het eerste project, de linker zijmuur, werd geschilderd in 1933 en in 1949 was de kers op de taart, het Hemels Gastmaal, klaar. Vandaag de dag kunnen we er na een intensieve restauratie weer optimaal van genieten!

Vaak is het voor ons zo vanzelfsprekend dat we hier een mooi Heiligdom hebben. Het is goed om er af en toe bij stil te staan hoeveel mensen er hard voor gewerkt hebben en hoe uit het hele land financieel is bijgedragen om de heropbouw van het bedevaartsoord mogelijk te maken. Laten we God daar dankbaar voor zijn en des te meer ons best doen om Maria waardig te eren op deze door haar uitgezochte, door haar bewaarde en door haar heropgebouwde plaats!

M. Laetitia Dei

Weekbrief